ο πευκος

Δεν μιλαμε για οποιονδηποτε πευκο!  Μιλαμε για τον πιο ωραιο πευκο της Χιου, ολοκληρου του ανατολικου Αιγαιου και της Ελληνικης επικρατειας.  Το δικο μου πευκο!  Ο πευκος σαν ουσιαστικο γενους αρσενικου μου εχει μεινει απο το παιδικο μυθιστορημα του Ζαχαρια Παπαντωνιου, “Τα Ψηλα Βουνα”.

Πριν δεκα χρονια ενα μικρο πευκακι αποφασισε νε φυτρωσει στην ακρη του κηπου.  Η φωτογραφια που βλεπετε παραπανω ειναι απο το 2005.  Το πευκακι εχει γινει ηδη θαμνος.  Εκει στην ακρη εχει την πιο ωραια θεα. Βλεπει κατω τον καμπο της Λαγκαδας,  βλεπει τον Αγρελωπο και τα βουνα, βλεπει την θαλασσα, και τον ηλιο καθε μα καθε πρωϊ.

Τα χρονια περνανε, το ποτιζει ο ουρανος και μεγαλωνει

Καλοκαιρι 2011.  Θεριεψε το μικρο πευκακι κι εγινε ενας ομορφος, ψηλος περηφανος πευκος.  Και γεμισε κουκουναρια.  Στη σκια του καθησα πολλες φορες και αναπολησα τα χρονια που ηταν μικρουλης. 

Και μεσα απο τα κλαδια του, βλεπω κι εγω τον καμπο, τη θαλασσα και το βουνο.  Χωρισαμε παλι με τον πευκο μου. Οταν ξαναβρεθουμε θα εχει ψηλωσει κι αλλο.

Μιας και ηρθατε ομως στον κηπο, να σας δειξω και την αλλη μου αγαπη.  Ενα μικρο δεντρακι περγαμοντο.  Που ηταν γεματο καρπους.

Ευλογημενο κηπακι ειναι αυτο. Οτι φυτρωσει θεριευει. Ο ηλιος και η βροχη φροντιζουν. Σκεφτομαι την επομενη φορα να παω Σεπτεμβρη, να εχουν γινει τα περγαμοντα, να φιαξω γλυκακι και να σας κερασω στη σκια του πευκου μου. Σιγουρα θα χωραμε πολλοι στη σκια του.

Σας φιλω γλυκα.

Sunrise in Lagada (Chios)

Οι παλιοτεροι φιλοι του μπλογκ θα θυμουνται την ιστορια Η ανατολη στην Λαγκαδα κι ενα παλιοσκυλο.    Ηταν οι εποχες που κατεβαινα χαραματα  στο λιμανι.  Αυτη τη φορα απλα βγηκα στο μπαλκονι μου.  Οι ανατολες στη Λαγκαδα ειναι μαγικες απο οπου και να τις δεις.  Ο οριζοντας γινεται πορτοκαλοκοκκινος καθως ο ηλιος πλησιαζει σιγα σιγα τις κορυφογραμμες της Μικρας Ασιας.

Sunrise in Lagada. Photos taken from our balkony.

Στο χωριο αναβουν τα πρωτα φωτακια.  Το πευκακι μου που πριν πεντε χρονια ηταν ενα κοτσανακι,  θεριεψε και γεμισε κουκουναρια.

Τα κυπαρισσια σον καμπο στεκουν παντα εκει καθημερινοι μαρτυρες στο θαυμα της ανατολης.


Το νησακι που διαγραφεται γκριζο μπροστα ειναι οι Οινουσσες (Εγνουσσα).

The island ahead is Inousses and the land beyond is Asia Minor

Και μια ματια  προς το νοτο.  Οπου και να κοιταξεις, τα χρωματα ειναι  απιστευτα.

Καλο ξημερωμα και καλο Σαββατοκυριακο.

Σας φιλω γλυκα.

εσυ κορη μου ποιανου εισαι;

Α δε το συζητω, ειμαι η κορη του Θοδωρη, η γυναικα του Ερρικου. Η κτητικη αναφορας της γυναικας στον αφεντη της εκαστοτε οικογενειας, ποσως με ενοχλει,  ακριβως γιατι τη θεωρω απλα αναφορα και οχι ουσια. Κατι σαν ενα γεννεαλογικο δενδρο βρε παιδι μου.

Μολις αρχιζε δειλα το καλοκαιρι του 2008 και με ειχε πιασει εκεινη η λαχταρα να φυγω στο νησι.  Και σας ελεγα τοτε για μια ανατολη στη Λαγκαδα και πως ηταν αξημερωτα ο καμπος και τα περιβολια της Λαγκαδας.

Βγαινοντας απο τα μποστανια του καμπου, στις παρυφες του χωριου οι γιαγιαδες με τα μαυρα τσεμπερια και τη σκουπα στο χερι, καθαριζαν τα στενα δρομακια και ξαφνιαζονταν στο περασμα της ξενης.

-Εσυ κορη  μου  ποιανου εισαι;

-Ειμαι του Κοραη η νυφη.

-Α!  του Κοραη!  Καλημερα!

Ο Κωστας γεννηθηκε στη Λαγκαδα πρωτη Οκτωβρη του χιλια εννιακισια δεκα εφτα.  Το μικροτερο παιδι του παπα Μαρκου και της παπαδιας της Ευγενιας.  Κοραη τον φωναζαν στο χωριο γιατι απο μικρο παιδι διαβαζε καθε μερα τις εφημεριδες.  Μεγαλωσε, εφυγε απο το χωριο και γυρισε τον κοσμο.  Πηρε την Αννα απο την χωρα, μικρο και ομορφο κοριτσι που καταγοταν απο την οικογενεια Λω.

Στο σαλονι του σπιτιου στο Μαρουσι,  καθισμενος στην μπερζερα, τα γυαλια λιγο πεσμενα στη μυτη και τα χερια ακουμπισμενα στο μπαστουνι, υποδεχεται με ματια που λαμπουν τον  γιο του τον Ερρικο που του φερνει τις Κυριακατικες εφημεριδες.  Τις ρουφα παλι ο Κοραης τις εφημεριδες.

Τριτη εικοσιτεσερεις Φλεβαρη δυο χιλιαδες δεκα.  Ο Κοραης της Λαγκαδας σαλπαρει για το τελευταιο ταξιδι.  Τον φωναξε ο καπετανιος.

Ωρα καλη στην πρυμνη σου κι αγερα στα πανια σου αγαπημενε μας.  Ψυχες σαν τη δικη σου ποτε δε σταματησαν τα ταξιδια.

Εκει ακριβως που τελειωνει το κυπαρισσι, στις παρυφες του καμπου, εχτισε ενα σπιτακι στις αρχες του ’90 γιατι του ειπαμε οτι η Λαγκαδα ειναι το πιο ομορφο χωριο στη Χιο.

ταβερνα ο Μακελλος, Πιτυους, Χιος

Καποιο Μαρτη καποιο Απριλη καποιο Μαη θελω κι εγω να δω τα σπαρτα. Ισως να το αποφασισω για του χρονου.  Γιατι η ζωη περνα γρηγορα.  Πολυ γρηγορα.

Το χωριο Πιτυους στη βορεια Χιο, βρισκεται σκαρφαλωμενο  στο ορος Αιπος. Η μια φουρκετα μετα την αλλη, απο χαμηλα κοντα στη Λαγκαδα, και μετα απο μιση ωρα αναβαση, σε φερνει στην εισοδο του χωριου.  Το Πιτυους (η Πιτυος οπως αναφερεται συχνα) πηρε το ονομα του απο την απομεμακρυσμενη αποικια της Τραπεζουντας Πιτυουντα.  Ηταν καποτε ενα χωριο γεματο ζωη. Ετσι λενε οι ντοπιοι.  Ενα χωριο που αναπτυχθηκε με την κτηνοτροφια.  Σημερα κοντευει να ερημωσει.  Αλλο ενα κλασσικο παραδειγμα της εγκαταλελειμμενης Ελληνικης επαρχιας.  Η βορεια Χιος ειναι αγρια ομορφη,  με δυσβατα ορη σαν το Πελιναιο, με εξαιρετικη βλαστηση,  ενας κοσμος καταπρασινος, τελειως διαφορετικος απο τα γυμνα μαστιχοχωρια του νοτου. Το μαστιχι ομως το εμπορευτηκαν, το αξιοποιησαν, και ο νοτος παραμενει πιο πλουσιο μερος.  Στο βορρα παλι το μονο μερος που γνωρισε δοξες προπολεμικα, ακομα και μεταπολεμικα, και που θα μπορουσε να ακμαζει και σημερα με την σωστη εκμεταλλευση, ειναι οι ιαματικες πηγες στην περιοχη Αγιασματα.  Κι αυτες ομως, ειναι μια θλιβερη εικονα σημερα.

Η πλατεια με τον 700 ετων πλατανο μπροστα απο την ταβερνα.

Ξαναργυρνω στο Πιτυους που γνωρισε μερικες στιγμες δημοσιοτητας μερικα χρονια πριν, με την περιφημη ταβερνα του Μακελλου. Στην κεντρικη πλατεια του χωριου εδω και χρονια λειτουργει η ταβερνα, και ισως ειναι και ο μονος λογος που οι ξενοι φτανουν ως εδω.  Θατανε πριν απο δεκαπεντε η περισσοτερα χρονια, που διαβασα σε ενα τευχος στο περιοδικο GOURMET,  ενα ωραιοτατο οδοιπορικο για την Χιο που κατεληγε στην ταβερνα του Μακελλου.  Οσο κι αν εψαξα τα παλια μου τευχη δεν κατορθωσα να το βρω.  Ελπιζω καποια στιγμη να το εντοπισω.  Χαρηκα τοτε αφανταστα γιατι ειχα ηδη επισκεφτει τον Μακελλο, αφου το σπιτακι μας στη Λαγκαδα απεχει μιση ωρα (φουρκετες)  απο εκει.  Το 2000 με χαρα διαβασα στο Alpha GUIDE οτι ο Μακελλος περιλαμβανοταν στα τρια προτεινομενα τοτε, εστιατορια στο νησι.

Χερισια μακαρονια σερβιρισμενα

Η σπεσιαλιτε του Μακελλου ειναι τα λεγομενα “χερισια μακαρονια”.  Χειροποιητα μακαρονια, που φιαχνονται με ενα κλαδακι σπαρτου.  Ενα μικρο κομματι ζυμης στο χερι ανοιγει με ενα κλαδακι σπαρτου,  τυλιγεται γυρω απο αυτο και στο τελος αφαιρουν το σπαρτο και μενει το τρυπητο μακαρονι.  Το μακαρονι ξεραινεται, το ζεματανε και το σερβιρουν με σαλτσα φρεσκιας ντοματας και τριμμενο ξερομυζηθρο. Τοσο απλο και τοσο μεγαλειωδες.

Μια συνταγη για χερισια μακαρονια ειχα μεταφερει στο παλιο μου μπλογκ Tavola Bianca.

Στο Μακελλο τα καλοκαιριατικα βραδυα, η ταβερνα ειναι παντα γεματη.  Τα μακαρονια τα εφιαχνε καποτε η γιαγια της οικογενειας.  Δεν ξερω αν υπαρχει ακομα η γιαγια, ελπιζω ναι. Τοτε που τραβηξα αυτες τις φωτογραφιες ηταν 2000.  Ηταν ηδη πολυ μεγαλη.

Κολοκυθοπιτακια και κοπανιστοπιτακια

Εκτος απο τα χερισια μακαρονια στου Μακελλου βρισκουμε πολλες ακομα ντοπιες λιχουδιες, οπως νοστιμωτατα πιτακια με κοπανιστη,  τυροκεφτεδες ναι νωπα ντοπια κρεατα στα καρβουνα.  Απο το Πιτυους και τον Μακελλο οι φωτογραφιες σημερα.

Απλωμενα τα μακαρονια στεγνωνουν στα τραπεζια της ταβερνας

Η συνταγη

Μακαρονια Χερισια
(Απο το βιβλιαρακι Χιωτικες Παραδοσιακες Συνταγες που κυκλοφορησε το 1998 το Γυμνασιο–Λυκειο Καλλιμασσιας)

1 κιλο αλευρι
1/2 φλυτζανι λαδι
1/2 κουταλια της σουπας αλατι
κλαδακια σπαρτου

Σε μια λεκανη βαζουμε το αλευρι, το λαδι και το αλατι.
Ριχνουμε χλιαρο νερο (οσο σηκωσει) και ζυμωνουμε μεχρι να γινει η ζυμη σφιχτη.
Παιρνουμε ενα κλωναρι μακρυ σπαρτου και κοβουμε βωλαρακια ζυμη.
Τα τριβουμε γυρω στο σπαρτο στο τραπεζι, και μετα βγαζουμε το σπαρτο και στο μακαρονι μενει η τρυπα.
Τα απλωνουμε σε τριχιες η κοσκινα για να στεγνωσουν και την αλλη μερα ειναι ετοιμα.
Για να τα μαγειρεψουμε τα ριχνουμε σε βραστο αλατισμενο νερο.
Τα σερβιρουμε με σκετη σαλτσα ντοματα και τριμενο ξερομυζηθρο.

Σας φιλω γλυκα.

πιπερι και στα λαχανα


Δειτε στην πρωτη φωτογραφια ποσο ομορφα σχηματιζεται το κρυσταλλακι της μαστιχας. Της αρωματικης μαστιχας που μια φορα κι ενα καιρο εδινε το αρωμα της μονο στις τσικλες και στα λαχταριστα υποβρυχια. Δειτε κατω στη ριζα των μαστιχοδενδρων το ασπρο ψιλοκοσκινισμενο χωμα απο αργιλο που βοηθα να μαζευτουν οι κρυσταλλοι της μαστιχας καθαροι για περεταιρω επεξεργασια. Το Δεσποιναριον εβγαλε τις φωτογραφιες αυτες στο χωριο Αρμολια της νοτιας Χιου (μελλοντικο ποστ) που εκτος απο μαστιχοχωρι ειναι και κεντρο αγγειοπλαστικης.

Ειναι γνωστο οτι η μαστιχα δεν μπορει να ευδοκιμησει σε κανενα αλλο μερος του κοσμου, εκτος απο τη νοτια Χιο.  Ουτε στη βορρεια, ουτε πουθενα αλλου.  Θελετε οι εδαφικοι παραγοντες (το αργιλωδες και ασβεστολιθικο εδαφος), θελετε το μικροκλιμα, οπου και να προσπαθησαν να καλλιεργησουν το μαστιχοδενδρο, δε τα καταφερε κανεις. Το δενδρακι μεγαλωνει αλλα δεν παραγει το δακρυ με το υπεροχο αρωμα.  Το δακρυ που συμφωνα με την Χιακη παραδοση, κυλησε για πρωτη φορα στον κορμο του σχινου οταν επεσε πανω το το αψυχο σωμα του Αγιου Ισιδωρου.

Η μαστιχα απο τα παλια χρονια, οταν ακομα οι ανθρωποι εψαχναν για γιατρικα στη φυση, ανακαλυφθηκε οτι ειχε θεραπευτικες ιδιοτητες κυριως στην ουλοθεραπεια.  Ετσι το πρωτο ισως προιον που κυκλοφορησε απο γνωστη φαρμακευτικη οικογενεια της Χιου ειναι η οδοντοπαστα. Αντιβακτηριακη, λευκαντικη και ουλοθεραπευτικη.  Η ιδια οικογενεια τα τελευταια χρονια εχει αναπτυξει μια τεραστια βιομηχανια προιοντων με μαστιχα και εχει ανοιξει υποκαταστηματα σε ολη την Ελλαδα και προσφατα και στη Νεα Υορκη.  Ηταν καιρος λοιπον να γινει αυτη η εμπορικη εκμεταλλευση της θαυματουργης μαστιχας και η εξαγωγη της.  Μεχρι προ τινος οι μεγαλυτεροι εισαγωγεις μαστιχας ηταν οι Γιαπωνεζοι που ανακαλυψαν και εκτιμησαν τις ιδιοτητες της κυριως στη λειτουγια της πεψης.

Συντομα οργανωθηκαν και οι μαστιχοπαραγωγοι της Χιου, και ανοιξαν παραρτηματα σε πολλα μερη της Ελλαδας προωθωντας τα Χιακα προιοντα σε ομορφες συσκευασιες.

Η μαστιχα λοιπον μπηκε στα σαπουνια μας,  στα καλλυντικα μας,  στα κουλουρακια μας,  μπηκε παντου.  Εαν μπειτε σε ενα απο αυτα τα μαγαζια που ανεφερα παραπανω,  θα απορησετε ποσα προιοντα καινουργια κυκλοφορουν με μαστιχα.  Το  μαστιχελαιο που ειναι σχετικα ακριβο αλλα συμφερει γιατι περιεχει ολο το αρωμα της μαστιχας, και μια σταγονα φτανει να αρωματισει ενα κεηκ ειναι μια καλη αγορα για επιδοξους ζαχαροπλαστες.  Ο Στελιος Παρλιαρος μας εχει δωσει πολλες συνταγες με μαστιχα και ομολογω οτι η πανακοτα που εχω φιαξει προσωπικα ηταν θεϊκη.

Περσυ ειδα στους μαστιχοπαραγωγους, καφε με αρωμα μαστιχας. Πηρα να δοκιμασω, αλλα αποδειχτηκε, ανθρακες ο θησαυρος.  Οχι μονο αρωμα μαστιχας δεν ειχε αλλα χαλαγε και τη γευση του καφε.  Τωρα εαν ο καφες ηταν πιο ευπεπτος, αυτο δε το ξερω, αλλα επειδη θεωρω τον καφε απολαυση απογοητευτηκα.  Φετος παλι ειδα ενα βιβλιο μαγειρικης της κυριας Νταϊανας Κοχυλα σε εκδοση μαστιχοπαραγωγων με τιτλο MASTIHA CUISINE. Το αγορασα (καθοτι κουζινοβιβλιοσυλλεκτρια)  και το αφησα την κουζινα μου στην Αθηνα. Ουτως η αλλως τα περισσοτερα υλικα δε θα τα βρω εδω. Διαβαζα ομως συνταγες με μαστιχα ακομα και σε ψαρι. Δε ξερω γιατι κατι δε μου πηγε καλα.  Δε θελω να βιαστω να κρινω το βιβλιο και τις συνταγες του πριν το δοκιμασω.  Απο τη μια η κυρια Κοχυλα δε με εχει απογοητευσει, απο την αλλη, μαστιχα παντου καπου με ενοχλει.

Επισης ειδα και σε αλλες μαρκες καλλυντικων πλεον την προσθηκη της μαστιχας. Λογικο ειναι οταν υπαρξει εμπορικη επιτυχια σε ενα προϊον, να γινεται εκμεταλλευση.  Οταν καποια εταιρεια εχει επιτυχια στα προϊοντα της ειναι απαραιτητο να ανανεωνεται. Παρασκευαζονται και λανσαρονται στην αγορα καινουργια προϊοντα  συμφωνα με τις παρουσες αναγκες του καταναλωτικου κοινου και συμφωνα με τα τελευταια τρεντς. Εκει λοιπον φοβαμαι  μη φτασουμε σε σημειο να λεμε ..πιπερι και στα λαχανα.

Το πιο αγαπημενη καλλυντικη σειρα του Δεσποιναριου ειναι η σειρα Fresh (Κεραμος) της εταιρειας Mastic Spa. Τα προϊοντα εκτος απο μαστιχα περιεχουν ιαματικο νερο απο τα Αγιασματα, τις ιαματικες πηγες της Κεραμου στη Βορρεια Χιο.  Ειναι τα πιο δροσερα σπρεϋ και λοσιον σωματος και μοσχομυριζουν και μαστιχουλα.  Ισως καποια στιγμη να γινει καποια κινηση να αναβιωσουν τα περιφημα ιαματικα λουτρα στα Αγιασματα που καποτε ηταν  η ΑΙδηψος του ανατολικου Αιγαιου.  Το τοπιο ειναι μαγευτικο αλλα η παρακμη εκδηλη.

Η μαστιχα ειναι μια γευση που ειτε αρεσει πολυ ειτε καθολου. Καποτε ειχα φερει παιδικες οδοντοπαστες για δυο κοριτσακια φιλων μου και απο τοτε οταν πηγαινω στην Ελλαδα μου δινουν παραγγελιες για οδοντοπαστες. Μεταξυ μας μου ειπε ο μπαμπας τους, αυτες μας αρεσουν κι εμας!! φερε περισσοτερες!!

Πανακοτα με Μαστιχα

Απο το βιβλιο “Ευκρατες Γευσεις” του Στελιου Παρλιαρου

600 γρ. κρεμα γαλακτος (35% λιπαρα)

100 γρ. γαλα

1 κλωναρακι βανιλιας

2 γρ. μαστιχα

60 γρ. ζαχαρη

2 φυλλα ζελατινας

Βραζουμε το γαλα, την κρεμα γαλακτος με τη μαστιχα, τη ζαχαρη και το κλωναρακι βανιλιας κομμενο καθετα και ανακατευουμε. Μολις το μειγμα αρχισει να φουσκωνει, το αποσυρουμε απο τη φωτια και προσθετουμε τα φυλλα ζελατινας, αφου προηγουμενως τα εχουμε  μαλακωσει σε κρυο νερο. Αφηνουμε το μειγμα να κρυωσει ανακατευοντας σταδιακα. Αδειαζουμε το μειγμα σε ατομικα φορμακια η σε φορμα της αρεσκειας μας. Βαζουμε τα φορμακια στο ψυγειο τουλαχιστο για 5 ωρες, ωστε να κρυωσουν. Λιγο πριν σερβιρουμε, ξεφορμαρουμε την κρεμα βουτωντας τη φορμα μεσα σε ζεστο νερο για λιγα δευτερολεπτα. Το γλυκο συνοδευεται με τη σαλτσα της αρεσκειας σας.

(Το Δεσποιναριον προτεινει βυσσινο η βατομουρο για γευστικη και χρωματικη αρμονια!)